مقاله ISI چیست؟

اگر دانشجو، پژوهشگر یا عضو هیئت علمی باشید، احتمالاً بارها عبارت «مقاله ISI» را شنیده‌اید. بسیاری از افراد تصور می‌کنند ISI یک نوع مقاله خاص است؛ اما واقعیت این است که ISI نام یک مؤسسه علمی به نام Institute for Scientific Information بوده که سال‌ها قبل سیستم نمایه‌سازی و استناددهی مقالات علمی را توسعه داد.

امروزه وقتی از «مقاله ISI» صحبت می‌شود، منظور مقاله‌ای است که در یک ژورنال نمایه‌شده در پایگاه Web of Science منتشر شده باشد.

بنابراین:

• ISI نوع مقاله نیست.

• ISI نام یک ژورنال نیست.

• مقاله ISI یعنی مقاله‌ای که در یک مجله نمایه‌شده در Web of Science منتشر شده باشد.

Web of Science چیست؟

Web of Science یا WoS یکی از معتبرترین پایگاه‌های استنادی جهان است که توسط شرکت Clarivate مدیریت می‌شود.

آدرس سایت:

https://www.webofscience.com

این پایگاه هزاران ژورنال علمی را از نظر کیفیت علمی، فرآیند داوری، میزان استنادها و اعتبار ناشر بررسی می‌کند و تنها مجلاتی را نمایه می‌کند که استانداردهای لازم را داشته باشند.

به همین دلیل انتشار مقاله در ژورنال‌های نمایه‌شده در Web of Science در بسیاری از دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی جهان از اعتبار بالایی برخوردار است.

چگونه بفهمیم یک ژورنال ISI است؟

بهترین و معتبرترین راه استفاده از Master Journal List است.

آدرس:

https://mjl.clarivate.com

مراحل بررسی:

1. وارد سایت شوید.

2. نام ژورنال یا ISSN را وارد کنید.

3. نتایج جستجو را مشاهده کنید.

4. نمایه‌های ثبت‌شده برای ژورنال را بررسی نمایید.

اگر ژورنال در نمایه‌های اصلی Web of Science قرار داشته باشد، معمولاً در ایران به آن ژورنال ISI گفته می‌شود.

نمایه‌های مختلف Web of Science

تمام ژورنال‌های Web of Science اعتبار یکسانی ندارند و در نمایه‌های مختلف دسته‌بندی می‌شوند.

SCIE

Science Citation Index Expanded

مخصوص رشته‌های:

• مهندسی

• پزشکی

• علوم پایه

• فناوری

بیشتر ژورنال‌های دارای Impact Factor در این نمایه قرار دارند.

SSCI

Social Sciences Citation Index

مخصوص:

• مدیریت

• اقتصاد

• روان‌شناسی

• علوم اجتماعی

AHCI

Arts & Humanities Citation Index

مخصوص:

• هنر

• علوم انسانی

• ادبیات

• فلسفه

ESCI

Emerging Sources Citation Index

ژورنال‌های نوظهور و در حال ارزیابی که هنوز ممکن است Impact Factor دریافت نکرده باشند.

Impact Factor چیست؟

Impact Factor یا ضریب تأثیر یکی از مشهورترین شاخص‌های ارزیابی ژورنال‌ها در Web of Science است.

این شاخص نشان می‌دهد مقالات یک مجله به طور متوسط چند بار مورد استناد قرار گرفته‌اند.

فرمول کلی:

تعداد استنادهای دو سال اخیر ÷ تعداد مقالات منتشرشده در همان دو سال

هرچه Impact Factor بالاتر باشد، معمولاً اعتبار و تأثیرگذاری ژورنال بیشتر است.

Quartile یا رتبه Q چیست؟

ژورنال‌های هر رشته بر اساس شاخص‌های استنادی رتبه‌بندی می‌شوند و سپس به چهار بخش تقسیم می‌شوند:

Q1

25 درصد برتر ژورنال‌های یک حوزه

بالاترین اعتبار

Q2

ژورنال‌های خوب و معتبر

Q3

ژورنال‌های متوسط

Q4

ژورنال‌های دارای کمترین رتبه در آن حوزه

در بسیاری از دانشگاه‌ها چاپ مقاله در ژورنال‌های Q1 و Q2 امتیاز بیشتری دارد.

JCR چیست؟

JCR یا Journal Citation Reports گزارش رسمی شرکت Clarivate برای ارزیابی ژورنال‌ها است.

از طریق JCR می‌توان اطلاعات زیر را مشاهده کرد:

• Impact Factor

• Quartile

• رتبه ژورنال در رشته

• تعداد استنادها

• روند رشد مجله

آدرس:

https://jcr.clarivate.com

Scopus چیست؟

Scopus یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های استنادی جهان است که توسط Elsevier اداره می‌شود.

آدرس:

https://www.scopus.com

اسکوپوس تعداد بیشتری از ژورنال‌ها را نسبت به Web of Science پوشش می‌دهد و امروزه بسیاری از دانشگاه‌های معتبر جهان مقالات Scopus را نیز به رسمیت می‌شناسند.

مهم‌ترین شاخص‌های Scopus

CiteScore

شاخصی مشابه Impact Factor که تعداد استنادهای دریافت‌شده توسط مقالات یک مجله را اندازه‌گیری می‌کند.

SJR

SCImago Journal Rank

این شاخص علاوه بر تعداد استنادها، اعتبار ژورنال‌هایی که استناد داده‌اند را نیز در محاسبات لحاظ می‌کند.

SNIP

Source Normalized Impact per Paper

شاخصی برای مقایسه عادلانه مجلات در رشته‌های مختلف.

SCImago چیست؟

SCImago Journal Rank یا به اختصار SCImago یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحلیل ژورنال‌های Scopus است.

آدرس:

https://www.scimagojr.com

با استفاده از SCImago می‌توانید:

• رتبه Q ژورنال را مشاهده کنید.

• شاخص SJR را بررسی کنید.

• H-Index مجله را ببینید.

• رتبه ژورنال در حوزه تخصصی خود را بررسی کنید.

• روند رشد و افت اعتبار ژورنال را مشاهده کنید.

در عمل بسیاری از پژوهشگران قبل از ارسال مقاله، ابتدا نام ژورنال را در SCImago جستجو می‌کنند تا از اعتبار آن مطمئن شوند.

چگونه Quartile ژورنال را بررسی کنیم؟

برای ژورنال‌های Web of Science

از طریق:

• Master Journal List

• Journal Citation Reports (JCR)

می‌توانید اطلاعات زیر را مشاهده کنید:

• نمایه ژورنال

• Impact Factor

• Quartile

• رتبه موضوعی

برای ژورنال‌های Scopus

به سایت SCImago مراجعه کنید:

https://www.scimagojr.com

نام ژورنال را جستجو کنید تا اطلاعات زیر نمایش داده شود:

• Q1 تا Q4

• SJR

• H-Index

• رتبه موضوعی

• سابقه نمایه شدن

تفاوت Web of Science و Scopus

آیا ژورنال Scopus بهتر است یا ISI؟

پاسخ قطعی وجود ندارد.

اگر یک ژورنال:

• در Q1 یا Q2 قرار داشته باشد،

• فرآیند داوری علمی قوی داشته باشد،

• ناشر معتبر داشته باشد،

چه در Web of Science و چه در Scopus می‌تواند گزینه بسیار مناسبی برای انتشار مقاله باشد.

با این حال در بسیاری از دانشگاه‌ها، ژورنال‌های دارای Impact Factor در Web of Science همچنان بالاترین اعتبار را دارند.

جمع‌بندی

اصطلاح «مقاله ISI» به مقاله‌ای گفته می‌شود که در یک ژورنال نمایه‌شده در Web of Science منتشر شده باشد. برای ارزیابی اعتبار یک ژورنال باید شاخص‌هایی مانند Impact Factor، Quartile، CiteScore، SJR و SNIP را بررسی کرد. همچنین ابزارهایی مانند Master Journal List، Web of Science، Journal Citation Reports و SCImago به پژوهشگران کمک می‌کنند تا اعتبار ژورنال‌ها را پیش از ارسال مقاله ارزیابی کنند.

لینک‌های کاربردی

Web of Science:
https://www.webofscience.com

Master Journal List:
https://mjl.clarivate.com

Journal Citation Reports:
https://jcr.clarivate.com

Scopus:
https://www.scopus.com

SCImago:
https://www.scimagojr.com

نویسنده: مریم پورنقی کیکله