اگر مقالهتان هنوز در هیچ ژورنالی چاپ نشده، لازم نیست تا پایان فرآیند طولانی داوری و انتشار منتظر بمانید. امروزه بسیاری از پژوهشگران نسخه اولیه مقاله (Preprint) خود را در سرورهای پیشچاپ مانند SSRN (Social Science Research Network) منتشر میکنند تا نتایج پژوهششان سریعتر در دسترس جامعه علمی قرار گیرد.
این کار علاوه بر افزایش دیدهشدن مقاله، میتواند فرصت دریافت بازخورد، ایجاد سابقه زمانی برای پژوهش و حتی افزایش احتمال دریافت استناد (Citation) را فراهم کند.
Preprint چیست؟
Preprint نسخه اولیه مقاله علمی است که هنوز فرآیند داوری (Peer Review) را کامل نکرده یا در آستانه ارسال به یک مجله علمی قرار دارد.
برخلاف تصور برخی پژوهشگران، انتشار Preprint به معنی انتشار نهایی مقاله نیست؛ بلکه نسخهای است که با هدف اطلاعرسانی سریعتر نتایج پژوهش در اختیار جامعه علمی قرار میگیرد.
در صورت انتشار نسخه نهایی مقاله در یک ژورنال، معمولاً توصیه میشود پژوهشگران به نسخه منتشرشده در مجله استناد کنند، نه نسخه Preprint.
SSRN چیست؟
SSRN یکی از شناختهشدهترین پلتفرمهای انتشار Preprint در جهان است که اکنون زیرمجموعه Elsevier محسوب میشود.
این سامانه بستری رایگان برای پژوهشگران فراهم کرده است تا:
- نسخه اولیه مقالات خود را منتشر کنند.
- پژوهش خود را سریعتر در معرض دید قرار دهند.
- با سایر پژوهشگران ارتباط برقرار کنند.
- آمار دانلود و میزان توجه به مقاله را مشاهده کنند.
برخلاف گذشته که SSRN بیشتر در علوم انسانی و علوم اجتماعی شناخته میشد، امروزه تقریباً تمامی رشتههای علمی از جمله:
- پزشکی
- علوم سلامت
- مهندسی
- علوم پایه
- علوم زیستی
- علوم انسانی
- مدیریت و اقتصاد
در این سامانه پوشش داده میشوند.
مهمترین مزایای انتشار مقاله در SSRN
۱. انتشار سریع نتایج پژوهش
چاپ یک مقاله در مجلات معتبر ممکن است چندین ماه یا حتی بیش از یک سال زمان ببرد.
با انتشار Preprint در SSRN، پژوهش شما تقریباً بلافاصله در اختیار پژوهشگران سراسر دنیا قرار میگیرد و دیگر لازم نیست تا انتشار رسمی مقاله منتظر بمانید.
۲. دریافت DOI
هر مقاله منتشرشده در SSRN یک DOI دریافت میکند.
وجود DOI باعث میشود مقاله دارای یک شناسه دائمی و قابل استناد باشد و ارجاع به آن برای سایر پژوهشگران سادهتر شود.
۳. ثبت تقدم علمی (Priority)
یکی از مهمترین مزایای انتشار Preprint این است که زمان انجام پژوهش شما بهصورت رسمی ثبت میشود.
اگر چند گروه روی موضوع مشابهی کار کنند، انتشار مقاله در SSRN میتواند نشان دهد که شما یافتههای خود را زودتر منتشر کردهاید.
۴. امکان دریافت Citation قبل از چاپ مقاله
از آنجا که Preprintها قابل استناد هستند، سایر پژوهشگران میتوانند پیش از چاپ رسمی مقاله به آن ارجاع دهند.
البته پس از انتشار نسخه نهایی مقاله، معمولاً بهتر است استنادها به نسخه ژورنالی انجام شود.
۵. افزایش دیده شدن مقاله
مقالات SSRN توسط موتورهای جستجوی علمی و خود سامانه SSRN قابل جستجو هستند و بسیاری از آنها در Google Scholar نیز نمایه میشوند. با این حال، ایندکس شدن در Google Scholar تضمینشده نیست و به نحوه نمایهسازی گوگل بستگی دارد.
در نتیجه احتمال دیده شدن پژوهش شما نسبت به زمانی که فقط منتظر چاپ مقاله باشید، افزایش پیدا میکند.
۶. دریافت بازخورد قبل از چاپ
گاهی داوران مجله تنها افرادی هستند که مقاله را مطالعه میکنند.
اما با انتشار در SSRN، پژوهشگران دیگر نیز میتوانند مقاله را بخوانند و درباره آن نظر بدهند.
این بازخوردها میتواند قبل از ارسال یا حتی در حین فرآیند داوری باعث بهبود کیفیت مقاله شود.
۷. افزایش احتمال Citation و Altmetrics
مطالعات مختلف نشان دادهاند که انتشار Preprint میتواند باعث افزایش دیدهشدن مقاله شود و در برخی حوزهها با افزایش تعداد استنادها و شاخصهای Altmetrics (مانند توجه در شبکههای اجتماعی، اخبار و پلتفرمهای علمی) همراه باشد. البته میزان این اثر به رشته علمی و نوع پژوهش بستگی دارد.
۸. رایگان بودن
ثبت مقاله در SSRN برای نویسندگان رایگان است و بیشتر مقالات نیز بهصورت رایگان در اختیار خوانندگان قرار میگیرند.
۹. سازگاری با بسیاری از ژورنالها
امروزه بخش بزرگی از ناشران معتبر، انتشار Preprint را مجاز میدانند و آن را انتشار قبلی مقاله محسوب نمیکنند.
با این حال، قبل از ارسال مقاله بهتر است سیاست ژورنال موردنظر درباره Preprint را بررسی کنید؛ زیرا هنوز برخی مجلات محدودیتهایی در این زمینه دارند.
آیا مقاله SSRN در Google Scholar نمایش داده میشود؟
در بسیاری از موارد، بله.
Google Scholar معمولاً مقالات منتشرشده در SSRN را نمایه میکند و اگر مقاله ایندکس شود، در پروفایل Google Scholar نویسنده نیز قابل مشاهده خواهد بود.
اما باید توجه داشت که:
- ایندکس شدن توسط Google Scholar خودکار و تضمینشده نیست.
- ممکن است نمایه شدن چند روز تا چند هفته زمان ببرد.
- تصمیم نهایی درباره ایندکس شدن بر عهده Google Scholar است، نه SSRN.
بنابراین بهتر است از عبارت «افزایش شانس ایندکس شدن در Google Scholar» استفاده شود، نه «تضمین ایندکس شدن».
چگونه مقاله در SSRN منتشر میشود؟
سه روش اصلی برای انتشار مقاله در SSRN وجود دارد:
- ارسال مستقیم توسط نویسنده از طریق پنل ثبت مقاله.
- ارسال توسط یکی از همنویسندگان با رضایت سایر نویسندگان.
- ارسال خودکار از طریق برخی ژورنالها که با SSRN همکاری دارند؛ در این حالت نویسنده هنگام ارسال مقاله به مجله، گزینه انتشار نسخه Preprint در SSRN را فعال میکند.
آیا انتشار در SSRN جای چاپ مقاله را میگیرد؟
خیر.
SSRN یک سرور Preprint است و جایگزین ژورنالهای علمی محسوب نمیشود.
مقاله همچنان میتواند فرآیند داوری را طی کرده و در یک مجله علمی معتبر منتشر شود.
در واقع SSRN مکمل فرآیند انتشار علمی است، نه جایگزین آن.
چگونه مقاله خود را در SSRN ثبت کنیم؟
اگر قصد دارید مقاله خود را بهعنوان Preprint در SSRN منتشر کنید، کافی است در وبسایت رسمی این سامانه حساب کاربری ایجاد کرده و مقاله خود را بارگذاری کنید. همچنین اگر مقاله خود را برای برخی از مجلات همکار SSRN ارسال میکنید، ممکن است هنگام ارسال مقاله، گزینه انتشار خودکار نسخه Preprint در SSRN نیز در اختیار شما قرار گیرد.
برای آشنایی بیشتر با این سامانه و ثبت مقاله، میتوانید به وبسایت رسمی SSRN مراجعه کنید:
SSRN (Social Science Research Network)
SSRN تنها سرور پیشچاپ (Preprint Server) نیست. بسته به رشته پژوهشی، گزینههای معتبر دیگری هم وجود دارند که برخی حتی از SSRN شناختهشدهتر هستند.
| پلتفرم | حوزه فعالیت | DOI | نمایه شدن در Google Scholar |
|---|---|---|---|
| SSRN | تمامی رشتهها (بهویژه علوم اجتماعی، مدیریت، اقتصاد، حقوق، سلامت و...) | ✅ | معمولاً بله |
| arXiv | هوش مصنوعی، علوم کامپیوتر، ریاضی، فیزیک | ❌ (بهصورت پیشفرض) | معمولاً بله |
| bioRxiv | زیستشناسی | ✅ | معمولاً بله |
| medRxiv | پزشکی و علوم سلامت | ✅ | معمولاً بله |
| Research Square | تمامی رشتهها | ✅ | معمولاً بله |
| OSF Preprints | تمامی رشتهها | بسته به سرویس | معمولاً بله |
| Zenodo | مقاله، داده، نرمافزار و سایر خروجیهای پژوهشی | ✅ | معمولاً بله |
| Preprints.org | تمامی رشتهها | ✅ | معمولاً بله |
| HAL Open Science | تمامی رشتهها (محبوب در اروپا) | ✅ | معمولاً بله |
اگر هدفتان افزایش دیدهشدن مقاله باشد:
- علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی و ریاضی: arXiv بهترین انتخاب است.
- پزشکی: medRxiv
- زیستشناسی: bioRxiv
- مدیریت، اقتصاد، حقوق، علوم انسانی و اجتماعی: SSRN بهترین و شناختهشدهترین گزینه است.
- سایر رشتهها: Research Square، Zenodo و Preprints.org انتخابهای مناسبی هستند.
نکته مهم این است که قبل از ثبت مقاله در هر Preprint Server، سیاست ژورنالی که قصد ارسال مقاله به آن را دارید بررسی شود. امروزه اکثر ناشران معتبر (از جمله Elsevier، Springer Nature، Wiley، Taylor & Francis و بسیاری دیگر) انتشار Preprint را مجاز میدانند، اما برخی مجلات ممکن است محدودیتهایی داشته باشند.
ثبت مقاله در SSRN با همکاری تیم دایره و گیتیپژوه
اگر فرصت یا تجربه کافی برای ثبت مقاله در SSRN را ندارید، تیم دایره با همکاری گیتیپژوه آماده است تا فرآیند ثبت و انتشار مقاله شما در SSRN را بهصورت تخصصی انجام دهد.
این خدمات شامل:
- ثبت مقالات در حال داوری (Preprint)
- ثبت بسیاری از مقالات چاپشده در کنفرانسها (در صورت سازگاری با قوانین حق نشر و سیاستهای ناشر)
- تکمیل اطلاعات کتابشناختی مقاله
- دریافت DOI از طریق SSRN
- افزایش شانس دیدهشدن مقاله در موتورهای جستجوی علمی از جمله Google Scholar
اگر درباره امکان ثبت مقاله خود در SSRN اطمینان ندارید، کارشناسان دایره و گیتیپژوه میتوانند وضعیت مقاله و شرایط ناشر را بررسی کرده و مناسبترین راهکار را به شما پیشنهاد دهند.
