تعریف و هدف چکیده
چکیده، خلاصهای کوتاه از مقاله پژوهشی شما (چه منتشرشده و چه منتشرنشده) است که معمولاً در یک پاراگراف و حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ واژه (تقریباً ۶ تا ۷ جمله) نوشته میشود. یک چکیده خوب چندین کارکرد مهم دارد:
به خوانندگان کمک میکند در مدت کوتاهی با ایده و محتوای اصلی مقاله آشنا شوند و تصمیم بگیرند که آیا مطالعه متن کامل برایشان ضروری است یا خیر.
خواننده را برای درک بهتر اطلاعات، تحلیلها و استدلالهای ارائهشده در متن اصلی آماده میکند.
پس از مطالعه مقاله نیز به خواننده کمک میکند نکات کلیدی آن را به خاطر بسپارد.
همچنین باید توجه داشت که موتورهای جستوجو و پایگاههای اطلاعاتی علمی، علاوه بر عنوان مقاله، از چکیده نیز برای استخراج واژههای کلیدی و نمایهسازی مقالات استفاده میکنند. بنابراین، انتخاب دقیق مطالبی که در عنوان و چکیده میآورید، نقش مهمی در دیده شدن مقاله و یافتن آن توسط سایر پژوهشگران دارد.
اگر برای یک درس دانشگاهی چکیده مینویسید، ممکن است استاد دستورالعملهای مشخصی درباره محتوا و شیوه سازماندهی آن ارائه کرده باشد. به همین ترتیب، بسیاری از مجلات علمی نیز ضوابط ویژهای برای نگارش چکیده دارند. بنابراین، علاوه بر رعایت اصول کلی، حتماً دستورالعملهای مربوط به درس یا مجله موردنظر را نیز مطالعه و اجرا کنید.
محتوای چکیده
چکیده معمولاً بیشترِ اطلاعات زیر را بهصورت فشرده دربر میگیرد. بدیهی است که هر یک از این موارد در متن اصلی مقاله با جزئیات بیشتری توضیح داده میشوند. همانگونه که در نمونههای مختلف مشاهده میشود، میزان توجه به هر بخش و ترتیب ارائه آن، بسته به نوع و قالب مقاله متفاوت است. همچنین در برخی موارد، بخشی از این اطلاعات بهطور ضمنی بیان میشود و نه بهصورت مستقیم.
راهنمای انتشار انجمن روانشناسی آمریکا (APA)، که در علوم اجتماعی کاربرد گستردهای دارد، برای انواع مختلف مقالات ــ از جمله پژوهشهای تجربی، مرورهای نظاممند، فراتحلیلها، مقالات نظری، روششناختی و مطالعات موردی ــ دستورالعملهای مشخصی درباره محتوای چکیده ارائه کرده است.
به طور معمول، یک چکیده شامل اطلاعات زیر است:
زمینه یا پیشینه پژوهش، موضوع کلی و موضوع مشخص تحقیق.
پرسش اصلی یا مسئلهای که پژوهش به آن میپردازد.
آنچه تاکنون درباره این موضوع شناخته شده و نتایج پژوهشهای پیشین.
دلیل، ضرورت، منطق و اهداف انجام پژوهش؛ یعنی اینکه چرا بررسی این موضوع اهمیت دارد. برای مثال:
آیا موضوعی جدید را بررسی میکنید؟
چرا این موضوع ارزش مطالعه دارد؟
آیا خلأیی در پژوهشهای پیشین را پر میکنید؟
آیا با استفاده از روشهای جدید، دادهها یا دیدگاههای موجود را از زاویهای تازه بررسی میکنید؟
یا در پی حل اختلافنظرهای موجود در ادبیات پژوهش هستید؟
روشهای پژوهش یا تحلیل مورد استفاده.
مهمترین یافتهها، نتایج یا استدلالهای پژوهش.
اهمیت و پیامدهای یافتهها یا نتایج تحقیق.
چکیده باید بهگونهای نوشته شود که بدون نیاز به مطالعه کل مقاله نیز برای خواننده قابل فهم باشد. همچنین در چکیده معمولاً به منابع استناد نمیشود؛ زیرا تمرکز آن بر بیان موضوع پژوهش، روش انجام آن، یافتههای اصلی و استدلالهای مقاله است. ارجاع به منابع و پیشینه پژوهش در متن اصلی مقاله انجام میشود.
چه زمانی چکیده را بنویسیم؟
اگرچه ممکن است وسوسه شوید که چون چکیده در ابتدای مقاله قرار میگیرد، آن را ابتدا بنویسید، اما بهتر است نگارش آن را به زمانی موکول کنید که پیشنویس کامل مقاله آماده شده باشد. در این صورت، دقیقاً میدانید قرار است چه مطالبی را خلاصه کنید.
نمونههای چکیده
در ادامه، چند نمونه از چکیدههای منتشرشده در مقالات علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه ویسکانسین–مدیسون (UW–Madison) ارائه شده است که متعلق به رشتههای مختلف هستند. این نمونهها بهصورت توضیحدار (Annotated) تنظیم شدهاند تا نشان دهند نویسندگان چگونه عناصر مختلف یک چکیده مؤثر را به کار گرفتهاند.
انتخاب زمان افعال در چکیده
نمونه علوم اجتماعی (نمونه ۱)
در این نمونه، از زمان حال برای بیان حقایق کلی، تفسیرهای پذیرفتهشده و توضیح نظریه رایج درباره پدیده اجتماعی مورد بررسی استفاده شده است. همچنین روش پژوهش، یافتهها، استدلالها و پیامدهای پژوهش جدید نیز با زمان حال بیان میشوند. در مقابل، برای اشاره به پژوهشهای پیشین از زمان گذشته استفاده شده است.
نمونه علوم انسانی (نمونه ۲)
در این نمونه، زمان گذشته برای توصیف رویدادهای تاریخی و متون تولیدشده در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به کار رفته است. اما زمان حال برای توضیح آنچه در این متون رخ میدهد، تبیین اهمیت و معنای آنها و نیز بیان استدلالهای مقاله استفاده شده است.
نمونههای علوم تجربی (نمونههای ۳ و ۴)
در این نمونهها، زمان گذشته برای توضیح پژوهشهای پیشین، پژوهش انجامشده توسط نویسندگان، روشهای بهکاررفته و یافتههای حاصل از تحقیق استفاده شده است. اما هنگام بیان ضرورت انجام پژوهش، معرفی مطالعه و توضیح اهمیت و کاربرد نتایج آن، از زمان حال استفاده میشود.
نمونه چکیده ۱
حوزه: علوم اجتماعی
ارائه یافتههای جدید درباره دلایل افزایش همگنی اقتصادی میان همسران.
منبع:
Gonalons-Pons, Pilar, & Christine R. Schwartz. Trends in Economic Homogamy: Changes in Assortative Mating or the Division of Labor in Marriage? Demography, Vol. 54, No. 3, 2017, pp. 985–1005.
نمونه چکیده ۲
حوزه: علوم انسانی
تحلیل نشریات عامهپسند زیرزمینی در تانزانیا و ارائه استدلالی درباره اهمیت فرهنگی این آثار.
منبع:
Emily Callaci. Street Textuality: Socialism, Masculinity, and Urban Belonging in Tanzania’s Pulp Fiction Publishing Industry, 1975–1985. Comparative Studies in Society and History, Vol. 59, No. 1, 2017, pp. 183–210.
نمونه چکیده ۳
حوزه: علوم تجربی
معرفی روشی جدید برای بازبرنامهریزی فیبروبلاستهای بالغ موش و تبدیل آنها به سلولهای پیشساز قلبی القاشده.
منبع:
Lalit, Pratik A., et al. Lineage Reprogramming of Fibroblasts into Proliferative Induced Cardiac Progenitor Cells by Defined Factors. Cell Stem Cell, Vol. 18, 2016, pp. 354–367.
نمونه چکیده ۴ (چکیده ساختاریافته)
حوزه: علوم تجربی
گزارش نتایج مطالعهای با طراحی دقیق درباره اثربخشی درمان آنتیبیوتیکی در مدیریت سینوزیت حاد باکتریایی.
نکته: در این مجله، نویسندگان موظفاند چکیده را در چهار بخش مشخص و با محدودیت دقیق تعداد واژه تنظیم کنند. از آنجا که عنوان این بخشها بهخوبی بیانگر محتوای آنهاست، برای این نمونه توضیح اضافی ارائه نشده است.
منبع:
Wald, Ellen R., David Nash, & Jens Eickhoff. Effectiveness of Amoxicillin/Clavulanate Potassium in the Treatment of Acute Bacterial Sinusitis in Children. Pediatrics, Vol. 124, No. 1, 2009, pp. 9–15.
Abstract
“OBJECTIVE: The role of antibiotic therapy in managing acute bacterial sinusitis (ABS) in children is controversial. The purpose of this study was to determine the effectiveness of high-dose amoxicillin/potassium clavulanate in the treatment of children diagnosed with ABS.
METHODS: This was a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Children 1 to 10 years of age with a clinical presentation compatible with ABS were eligible for participation. Patients were stratified according to age (<6 or ≥6 years) and clinical severity and randomly assigned to receive either amoxicillin (90 mg/kg) with potassium clavulanate (6.4 mg/kg) or placebo. A symptom survey was performed on days 0, 1, 2, 3, 5, 7, 10, 20, and 30. Patients were examined on day 14. Children’s conditions were rated as cured, improved, or failed according to scoring rules.
RESULTS: Two thousand one hundred thirty-five children with respiratory complaints were screened for enrollment; 139 (6.5%) had ABS. Fifty-eight patients were enrolled, and 56 were randomly assigned. The mean age was 6630 months. Fifty (89%) patients presented with persistent symptoms, and 6 (11%) presented with nonpersistent symptoms. In 24 (43%) children, the illness was classified as mild, whereas in the remaining 32 (57%) children it was severe. Of the 28 children who received the antibiotic, 14 (50%) were cured, 4 (14%) were improved, 4(14%) experienced treatment failure, and 6 (21%) withdrew. Of the 28children who received placebo, 4 (14%) were cured, 5 (18%) improved, and 19 (68%) experienced treatment failure. Children receiving the antibiotic were more likely to be cured (50% vs 14%) and less likely to have treatment failure (14% vs 68%) than children receiving the placebo.
CONCLUSIONS: ABS is a common complication of viral upper respiratory infections. Amoxicillin/potassium clavulanate results in significantly more cures and fewer failures than placebo, according to parental report of time to resolution.” (9)
